Innovatieve grofzandbarrière versterkt de dijk tussen Ravenstein en Lith
Om de dijk te versterken tussen Ravenstein en Lith passen we verschillende technieken toe. Op veel locaties brengen we stalen damwanden aan om de dijk te beschermen tegen piping en de stabiliteit van de dijk, in totaal ongeveer 17 kilometer op een traject van 26 kilometer. Daarnaast zetten we op een aantal locaties een innovatieve oplossing in die nog maar op beperkte schaal in Nederland wordt toegepast: de grofzandbarrière. Dit wordt op dit moment gerealiseerd ter hoogte van watersportvereniging De Maaskant bij Lithoijen en binnenkort ook tussen Macharen en Megen. Met deze innovatie dragen we niet alleen bij aan een veilige dijk, maar dragen we ook bij aan de verdere ontwikkeling van innovatieve en duurzame oplossingen voor waterveiligheid in Nederland.
Wat is piping?
Een dijk kan aan de buitenkant beschadigd raken, maar ook onder de grond verzwakken. Tijdens hoogwater ontstaat een groot verschil in waterdruk tussen de rivier en het binnendijkse (bewoonde) gebied. Hierdoor kan water onder de dijk doorstromen en aan de binnenzijde omhoog komen. Als dit water fijne zanddeeltjes meevoert, ontstaan ondergrondse kanaaltjes. Dit proces noemen we piping. Wanneer piping lang doorgaat, kan de fundering van de dijk verzwakken en uiteindelijk leiden tot instabiliteit. Om ervoor te zorgen dat de dijk ook in de toekomst voldoet aan de veiligheidsnormen, nemen we binnen Meanderende Maas maatregelen om piping tegen te gaan.
Hoe werkt een grofzandbarrière?
Een grofzandbarrière is een sleuf aan de binnendijkse (bewoonde) zijde van de dijk die wordt gevuld met speciaal grof zand. Dit grove zand werkt als een natuurlijk filter. Water kan nog steeds door de bodem stromen, maar het grove zand voorkomt dat de fijne zandkorrels uit de ondergrond worden meegevoerd. Daardoor kunnen de ondergrondse kanaaltjes die bij piping ontstaan zich niet verder ontwikkelen. Eventueel meegevoerde zanddeeltjes blijven achter in de grofzandbarrière. Zo wordt het pipingproces effectief gestopt en blijft de ondergrond van de dijk stabiel. De grofzandbarrière draagt daarmee bij aan een veilige dijk. Bovenop deze grove zandlaag wordt ook speciaal rood gekleurd zand aangebracht. Dit werkt als een soort signaleringszand. Zodra dit rode zand bij hoogwater uitstroomt op het maaiveld, is het een signaal voor dijkbeheerders om deze locatie extra goed in de gaten te houden.
Een innovatieve aanvulling op traditionele maatregelen
In Nederland wordt piping vaak opgelost met stalen damwanden of brede grondbermen. Beide maatregelen zijn effectief, maar niet overal de meest geschikte oplossing. Een grondberm vraagt veel ruimte. Terwijl een damwand relatief veel materiaal vraagt en de productie en het transport ervan energie kosten. De grofzandbarrière is een duurzamer en innovatief alternatief. De techniek is ontwikkeld binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en is na uitgebreide onderzoeken en praktijkproeven geschikt verklaard voor toepassing bij dijkversterkingen. De maatregel is relatief snel aan te brengen, vraagt minder materiaal en heeft in veel situaties een kleinere impact op de omgeving. Daarmee vormt de grofzandbarrière een waardevolle aanvulling op de bestaande technieken om piping tegen te gaan.
Slim combineren voor een veilige dijk
Elke locatie langs de Maas is anders. Daarom kijken we per dijkvak welke maatregel het beste past bij de ondergrond, de beschikbare ruimte en de omgeving. Binnen Meanderende Maas combineren we verschillende technieken. Waar nodig brengen we damwanden aan. Op locaties waar de omstandigheden geschikt zijn, hebben we gekozen voor de innovatieve grofzandbarrière. Zo maken we gebruik van de sterke punten van beide oplossingen en zorgen we voor een toekomstbestendige dijk.
Dijk van een Uitvoering
Benieuwd hoe een grofzandbarrière wordt aangebracht? In onderstaande aflevering van ‘Dijk van een Uitvoering’ nemen we je mee het werkterrein op bij Lithoijen waar we onlangs gestart zijn met de aanleg van een grofzandbarrière.
