In de Diedensche Uiterdijk, in de uiterwaarden bij Megen en Haren, hebben we begin november twee nieuwe boskernen geplant. In twee grote cirkels van ongeveer 40 meter doorsnee krijgen bijna 900 bomen en struiken de ruimte om uit te groeien tot nieuw ooibos. Met een mix van boomsoorten en planten, in een omheind gebied en een beetje geduld werken we aan meer natuur langs de Maas. Ter gelegenheid van de Nationale Boomfeestdag nemen we je mee achter de schermen bij deze bijzondere aanplant!
Een bos begint met veel bomen
Wie nu over de dijk tussen Haren en Megen fietst of wandelt ziet twee nieuwe boskernen ontstaan. Het zijn geen standaard bomenrijen, maar compacte groepen bomen en struiken die samen een nieuw stukje bos gaan vormen. Dat noemen we ook wel een boskern of bos exclosure. De aanplant bestaat uit verschillende soorten die elkaar aanvullen, samenwerken en samen een gevarieerd bos kunnen vormen. We planten bewust veel bomen en struiken dicht bij elkaar. Niet iedere jonge boom zal het namelijk redden en dat hoort bij de natuurlijke ontwikkeling van een bos. Door met grote aantallen te beginnen krijgen voldoende bomen de kans om uit te groeien. Omgevallen bomen en takken kunnen later voedsel en schuilplekken bieden aan insecten en andere kleine dieren. Uiteindelijk ontstaat zo een stevig, gevarieerd bos dat zich op natuurlijke wijze verder kan uitbreiden in de uiterwaarden.
Zacht en hard hout groeien samen op
De nieuwe boskernen dragen bij aan de ontwikkeling van ooibos: bos dat van nature langs rivieren groeit en bestand is tegen wisselende waterstanden en omstandigheden. Daarbij maken we onderscheid tussen zachthoutooibos en hardhoutooibos. Op plekken waar de bodem door graafwerkzaamheden meer is geroerd, krijgen eerst soorten als wilg en populier de ruimte. Dit zijn echte pioniers, oftewel: bomen die snel groeien. Op de rijkere grond van voormalige akkers planten we soorten die passen bij de ontwikkeling van hardhoutooibos zoals eik, iep en zoete kers. Door verschillende soorten bij elkaar te planten, ontstaat een gevarieerd bos waarin bomen elkaar kunnen aanvullen en versterken. De boskernen vormen straks de basis voor verdere natuurlijke ontwikkeling.
Onderstaande visualisaties geven een beeld van de toekomst in de Diedensche Uiterdijk
Jonge bomen krijgen vijf jaar bescherming
Jonge bomen zijn kwetsbaar. Reeën zijn dol op de toppen van bomen en als zij die eraf bijten groeit de boom niet goed meer. Ook bevers en dassen in het gebied kunnen invloed hebben op de jonge aanplant. De bever ziet de jonge takken als bouwmateriaal en de das kan met zijn graverij de wortels beschadigen. Daarom worden de boskernen tijdelijk beschermd met een raster, dat blijft er ongeveer vijf jaar omheen staan. In die periode krijgen de bomen de kans om groter en sterker te worden. Zodra een gebied gereed is en is overgedragen aan Natuurmonumenten, neemt Natuurmonumenten het beheer over. Ook dan blijft het belangrijk om te volgen hoe het bos zich ontwikkelt en waar beheer nodig is.
Dit is pas het begin
De aanplant in de Diedensche Uiterdijk staat niet op zichzelf. De komende jaren komen er op meer plekken in de uiterwaarden boskernen bij. In totaal worden in de Diedensche Uiterdijk en Meander de Waarden 38 boskernen aangelegd: 32 in de Diedensche Uiterdijk en 6 in Meander de Waarden. Zo ontstaat stap voor stap meer ruimte voor bos en natuur langs de Maas. De boskernen zijn daarbij belangrijke startpunten. Dit zijn plekken waar bomen kunnen groeien en waar de natuur zich geleidelijk verder kan ontwikkelen en uitbreiden buiten de rasters.
De aanplant maakt deel uit van de bredere natuurontwikkeling binnen Meanderende Maas. In het hele projectgebied wordt de komende jaren 375 hectare nieuwe natuur gerealiseerd. Een deel daarvan ontwikkelt zich uiteindelijk tot ooibos: het doel is om op termijn 90 hectare ooibos te realiseren. Dit najaar worden al 796 bomen geplant, circa 2.500 m² hardhoutooibos aangelegd en verschillende hagen gerealiseerd.
In de Diedensche Uiterdijk zijn we ook onlangs aan de slag gegaan met de aanplant van een nieuwe vliegroute voor vleermuizen, waarbij bomen gefaseerd worden vervangen om de dieren te laten wennen aan een nieuwe route. Lees meer over de nieuwe bomenrij voor vleermuizen.
Kijk mee achter de schermen
Hoe plant je twee boskernen van 40 meter doorsnee? En hoe zorg je ervoor dat de jonge bomen een goede start krijgen? In deze editie van Dijk van een uitvoering nemen we je mee naar de Diedensche Uiterdijk en laten we zien hoe deze bijzondere aanplant in zijn werk gaat.




